Opioid analgesic — pure mu agonist (short-acting, potent)
Fentanyl
เฟนทานิล
ชื่อทางการค้า · Durogesic, Sublimaze
กลไกการออกฤทธิ์ · Mechanism
opioid pure mu agonist สังเคราะห์ ออกฤทธิ์แรงกว่า morphine ~100 เท่า ออกฤทธิ์เร็วและสั้น จึงเหมาะให้แบบ CRI หรือแผ่นแปะผิวหนัง (transdermal patch)
ข้อบ่งใช้ · Indications
ข้อห้ามใช้ · Contraindications
- ต้องเฝ้าระวังการหายใจอย่างใกล้ชิด (กดการหายใจแรง); หัวใจเต้นช้า; แผ่นแปะออกฤทธิ์ช้า 12–24 ชม. และระวังสัตว์/คนเลียสัมผัส[1]
ขนาดยา · Dosage
| Species | Indication | Route | Dose | Cite |
|---|---|---|---|---|
| canine | Severe peri-operative pain | IV | 2–5 mcg/kg IV bolus จากนั้น CRI 3–10 mcg/kg/ชั่วโมง⚠️ ตรวจสอบ protocol CRI กับตำราเฉพาะทางและให้ faculty ยืนยัน; ต้องเฝ้าระวังการหายใจ | [1][2] |
| feline | Severe peri-operative pain | IV | 2–5 mcg/kg IV bolus จากนั้น CRI 2–5 mcg/kg/ชั่วโมง⚠️ ยืนยัน CRI กับ faculty | [1][2] |
ผลข้างเคียง · Side effects
- กดการหายใจ, หัวใจเต้นช้า, ง่วงซึม; แผ่นแปะมีความเสี่ยงได้รับยาเกินหากโดนความร้อน; แก้ฤทธิ์ด้วย naloxone[1]
References
- 1textbook · Pain Management in Small Animals — MSD/Merck Veterinary Manual, 2025upstream ↗Merck pain-management reference — opioid dosing + mu/kappa pharmacology. Copyrighted, cited not mirrored.
- 2guideline · Analgesic drugs and sedatives (Proceedings) — dvm360, 2024upstream ↗Veterinary CE proceedings — opioid dose ranges for dogs and cats. Secondary clinical reference.
- 3regulatory-database · Fentanyl — NLM DailyMed (FDA Structured Product Labeling), 2025upstream ↗c/9c7c8aa4…74adCross-checked source: FDA-approved labeling. Search by name returns relevant product labelings.
- 4guideline · ATC N02AB03 — Fentanyl, 2025upstream ↗c/661f2ea1…91e9Cross-checked source: WHO Collaborating Centre ATC/DDD index. Authoritative drug classification.
- 5monograph · Fentanyl — PubChem search, 2025upstream ↗c/548d1b62…374cCross-checked source: chemical structure, identifiers, pharmacology summary. Faculty review fills exact CID.
- 6guideline · WHO Model List of Essential Medicines (22nd List, 2021), 2021upstream ↗c/71030c79…53ebCross-checked source: drug appears on WHO EML — WHO recognizes its place in basic healthcare.
- 7guideline · WSAVA Global Pain Council — Guidelines for Recognition, Assessment and Treatment of Pain, 2022upstream ↗c/4f3dfbc8…22aaCross-checked source: WSAVA global vet community standard for pain management.