Fluids & electrolytes — systemic alkalinizer

Sodium bicarbonate

โซเดียมไบคาร์บอเนต

ชื่อทางการค้า · Sodium bicarbonate 8.4%, NaHCO3

กลไกการออกฤทธิ์ · Mechanism

ให้ bicarbonate ไอออนโดยตรง — เพิ่ม buffer ในเลือด แก้ภาวะเลือดเป็นกรด (metabolic acidosis) และทำให้ปัสสาวะเป็นด่าง (เร่งการขับสารพิษบางชนิด)

แก้ภาวะ metabolic acidosis รุนแรง (เช่น CKD ระยะท้าย, ท้องเสียรุนแรง), urinary alkalinization ในพิษบางชนิด และ hyperkalemia (ช่วยดัน K+ เข้าเซลล์) ในสุนัขและแมว^{[1] [2]}

⚠️ เสี่ยง overcorrection → metabolic alkalosis, hypernatremia, hypokalemia, hypocalcemia; ให้ช้า ๆ + monitor blood gas; ห้ามใน respiratory acidosis ที่ระบายไม่ได้; ห้ามผสมสายเดียวกับแคลเซียม (ตกตะกอน)^{[1] [2]}

Species	Indication	Route	Dose	Cite
canine	Severe metabolic acidosis	IV	ขนาดประมาณ 1 / 3 / 5 mEq/kg สำหรับ acidosis เบา/ปานกลาง/รุนแรง ให้ช้า ๆ 4–8 ชม. (หรือคำนวณจาก base deficit) — monitor blood gas	^{[1] [2]}
feline	Severe metabolic acidosis	IV	คำนวณจาก base deficit; ให้ช้า ๆ + monitor — ระวัง overcorrection	^[2]

alkalosis เมื่อให้เกิน, โซเดียมสูง, K+/Ca ต่ำ, paradoxical CSF acidosis ถ้าให้เร็ว^[2]

ตรวจ blood gas + electrolyte (Na/K/Ca) ระหว่างให้; ให้แบบ fractional + recheck เพื่อเลี่ยง overdose^[1]

1textbook · Acid-Base Balance / Fluid Therapy in Animals — MSD/Merck Veterinary Manual, 2025upstream ↗Authoritative veterinary pharmacology reference. Copyrighted, cited not mirrored.
2guideline · The Practitioner's Acid-Base Primer — Today's Veterinary Practice, 2025upstream ↗Clinical veterinary drug reference.
3monograph · Sodium bicarbonate — Wikipedia, 2026upstream ↗Tertiary cross-check for class + mechanism. CC BY-SA 4.0. Not sole authority.