Metabolic & nutritional — active vitamin D (renal 2° hyperparathyroidism)

Calcitriol

แคลซิไตรออล

ชื่อทางการค้า · Rocaltrol, Calcijex

กลไกการออกฤทธิ์ · Mechanism

รูปออกฤทธิ์ของวิตามินดี (1,25-dihydroxyvitamin D3) — กดการหลั่ง parathyroid hormone (PTH) โดยตรงและเพิ่มการดูดซึมแคลเซียม จึงคุม renal secondary hyperparathyroidism ในโรคไตเรื้อรัง

ข้อบ่งใช้ · Indications

คุม renal secondary hyperparathyroidism ในโรคไตเรื้อรัง (CKD) สุนัขและแมว — เริ่มเร็วในระยะแรกได้ผลดีกว่า; มีหลักฐาน survival benefit ในสุนัข CKD^{[1] [2]}

ข้อห้ามใช้ · Contraindications

⚠️ ต้องคุม serum phosphorus ให้ปกติก่อนเริ่ม (เลี่ยง soft-tissue mineralization); ⚠️ เสี่ยง hypercalcemia — ใช้ขนาดต่ำสุด + monitor ionized calcium สม่ำเสมอ; ดัชนีความปลอดภัยแคบมาก (ขนาดเป็น ng/kg)^[1]

ขนาดยา · Dosage

Species	Indication	Route	Dose	Cite
canine	Renal secondary hyperparathyroidism (CKD)	PO	2.5–3.5 ng/kg PO วันละครั้ง (ขนาดต่ำ — ng ไม่ใช่ mg/mcg); คุม phosphorus ปกติก่อน	^{[1] [2]}
feline	Renal secondary hyperparathyroidism (CKD)	PO	2.5–3.5 ng/kg PO วันละครั้ง (หรือ intermittent dosing) — ⚠️ monitor ionized Ca	^[1]

ผลข้างเคียง · Side effects

hypercalcemia (อันตรายหลัก — เบื่ออาหาร อาเจียน PU/PD ไตแย่ลง), soft-tissue mineralization เมื่อ Ca×P สูง^[1]

การติดตามผู้ป่วย · Monitoring

ตรวจ ionized calcium + phosphorus + PTH สม่ำเสมอ; ใช้ขนาดต่ำสุดที่คุม PTH โดย Ca อยู่ปลายล่างของช่วงปกติ^[1]

References

1paper · Benefits of calcitriol therapy and serum phosphorus control in dogs and cats with chronic renal failure, 2023upstream ↗Peer-reviewed calcitriol CKD study.
2textbook · Chronic Kidney Disease in Small Animals — MSD/Merck Veterinary Manual, 2025upstream ↗Authoritative veterinary pharmacology reference. Copyrighted, cited not mirrored.
3monograph · Calcitriol — Wikipedia, 2026upstream ↗Tertiary cross-check for class + mechanism. CC BY-SA 4.0. Not sole authority.