Adsorbent — GI decontamination (toxicology)

Activated charcoal

ผงถ่านกัมมันต์

ชื่อทางการค้า · Activated charcoal, Toxiban

กลไกการออกฤทธิ์ · Mechanism

ผงถ่านพื้นที่ผิวสูงดูดซับ (adsorb) สารพิษในทางเดินอาหารก่อนถูกดูดซึมเข้าร่างกาย; บางสารต้องให้ซ้ำเพื่อตัด enterohepatic recirculation

ลดการดูดซึมสารพิษหลายชนิดหลังการกิน (ภายในเวลาเหมาะสม); ให้ซ้ำสำหรับสารที่มี enterohepatic recirculation; มักให้ร่วม cathartic (sorbitol)^{[1] [2]}

⚠️ ห้ามใช้กับสารกัดกร่อน, แอลกอฮอล์, โลหะ (เช่น ethylene glycol, xylitol ดูดซับได้ไม่ดี); ระวัง aspiration ในสัตว์ซึม; เฝ้าระวัง hypernatremia (โดยเฉพาะสูตรผสม cathartic)^{[1] [2]}

Species	Indication	Route	Dose	Cite
canine	GI decontamination	PO	1–5 g/kg PO (ทั่วไป 1–2 g/kg); ให้ซ้ำ 1–2 g/kg ทุก 4–6 ชม. สำหรับสารที่มี enterohepatic recirculation	^{[1] [2]}
feline	GI decontamination	PO	1–5 g/kg PO (ทั่วไป 1–2 g/kg)	^[1]

อุจจาระดำ, ท้องผูก/ท้องเสีย (จาก cathartic), ⚠️ hypernatremia (มีรายงานในสุนัข — เฝ้าระวัง Na+), aspiration pneumonia^[2]

เฝ้าระวังระดับ sodium ในเลือด (เสี่ยง hypernatremia) และภาวะ aspiration โดยเฉพาะในสัตว์ที่ซึม^[2]

1textbook · Principles of Toxicosis Treatment — MSD/Merck Veterinary Manual, 2025upstream ↗Authoritative veterinary pharmacology reference. Copyrighted, cited not mirrored.
2guideline · Treating Toxins with Activated Charcoal in Dogs and Cats — ASPCApro, 2024upstream ↗ASPCA Animal Poison Control guidance — dosing + hypernatremia caution.
3monograph · Activated charcoal — Wikipedia, 2026upstream ↗Tertiary cross-check for class + mechanism. CC BY-SA 4.0. Not sole authority.